Ο Φάρος Σίδερο, Ακρωτήριο Σίδερο, Παλαιό Φρούριο Κέρκυρας

Ο Φάρος Σίδερο βρίσκεται στο δυτικό άκρο του Παλαιού Φρουρίου της Κέρκυρας, στο ομώνυμο ακρωτήριο Σίδερο (Άγιος Ισίδωρος), αποτελώντας ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά ναυτικά μνημεία της Ελλάδας. Κατασκευάστηκε το 1822 από τη βρετανική διοίκηση των Ιονίων Νήσων και θεωρείται ο παλαιότερος φάρος του Ιονίου που εξακολουθεί να λειτουργεί, καθώς και ένας από τους αρχαιότερους εν ενεργεία φάρους της χώρας. Η θέση του επιλέχθηκε για να επισημαίνει την είσοδο στο λιμάνι της Κέρκυρας και το στενό μεταξύ του νησιού και των ηπειρωτικών ακτών, μία θαλάσσια δίοδο με ιδιαίτερη σημασία για τη ναυσιπλοΐα ήδη από τον 19ο αιώνα.

Μετά την Ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα, το 1864, ο φάρος εντάχθηκε στο Ελληνικό Φαρικό Δίκτυο, όπου φέρει τον Αριθμό Ελληνικού Φαρικού Δικτύου (ΑΕΦ) 0110. Στους διεθνείς ναυτικούς καταλόγους είναι καταχωρημένος με Admiralty N3756 και NGA 14430. Το συγκρότημα αποτελείται από λιθόκτιστη κατοικία φαροφύλακα και κυλινδρικό πύργο ύψους 8,5 μέτρων, ενσωματωμένο στη γωνία του κτιρίου. Το εστιακό ύψος του φωτός βρίσκεται στα 78 μέτρα πάνω από τη μέση στάθμη της θάλασσας, ενώ οι γεωγραφικές του συντεταγμένες είναι 39°37′24″ Β και 19°55′44″ Α.

Αρχικά λειτούργησε με σταθερό λευκό φως πετρελαίου. Το 1887 εξοπλίστηκε με φακό Fresnel Δ΄ τάξεως, ο οποίος βελτίωσε σημαντικά την απόδοση του φωτιστικού συστήματος. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έπαψε προσωρινά να λειτουργεί και το 1954 επαναλειτούργησε ως αυτόματος πυρσός ασετιλίνης. Από το 1985 είναι ηλεκτροδοτούμενος και παραμένει ενεργό βοήθημα ναυσιπλοΐας της Υπηρεσίας Φάρων του Πολεμικού Ναυτικού.

Το σημερινό φωτεινό χαρακτηριστικό του είναι Fl(2) W 6s, δηλαδή εκπέμπει δύο λευκές αναλαμπές κάθε έξι δευτερόλεπτα, με ονομαστική εμβέλεια 13 ναυτικών μιλίων. Ο Φάρος Σίδερο είναι τομεακός φάρος και φωτοβολεί μόνο προς τον θαλάσσιο τομέα που εξυπηρετεί την ασφαλή πλοήγηση των πλοίων. Η επιλογή αυτή αποτρέπει τη σύγχυση των ναυτιλλομένων και κατευθύνει με ακρίβεια την κίνηση των σκαφών κατά την είσοδο και έξοδό τους από το λιμάνι της Κέρκυρας.

Παρά τη διαχρονική σημασία του και τη συνεχή λειτουργία του για περισσότερα από διακόσια χρόνια, η εικόνα του συγκροτήματος το 2026 προκαλεί προβληματισμό. Η κατοικία του φαροφύλακα παρουσιάζει εκτεταμένες φθορές, αποσαθρωμένα επιχρίσματα, εμφανή σημάδια εγκατάλειψης και γενικότερη έλλειψη συντήρησης. Η κατάσταση αυτή έρχεται σε αντίθεση με την ιστορική και αρχιτεκτονική αξία του μνημείου, αλλά και με τη θέση του μέσα στο Παλαιό Φρούριο της Κέρκυρας, έναν χώρο που προσελκύει κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η αποκατάσταση και ανάδειξη του Φάρου Σίδερο αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη διατήρηση ενός μοναδικού τεκμηρίου της ελληνικής φαρικής ιστορίας και της ναυτικής κληρονομιάς του Ιονίου, ώστε να ανταποκρίνεται στην ιστορική του σημασία και στην εικόνα που αξίζει να παρουσιάζει στους επισκέπτες του μνημείου.