Νικόλαος Τομπάζης: Φωτογράφος

Ο Νικόλαος Τομπάζης (1894–1986) υπήρξε Έλληνας φωτογράφος, γεωλόγος και εξερευνητής με σημαντική παρουσία στη φωτογραφική καταγραφή τοπίων, μνημείων και κοινωνικών δραστηριοτήτων του 20ού αιώνα. Άρχισε να φωτογραφίζει σε ηλικία περίπου δεκαέξι ετών χρησιμοποιώντας μια φωτογραφική μηχανή Box Brownie No. 2, με την οποία περιηγήθηκε σε βουνά και αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας. Οι πρώτες γνωστές φωτογραφίες του χρονολογούνται από την περίοδο 1912–1916 και συγκεντρώθηκαν αργότερα στο λεύκωμα «Ελλάς – Περιηγήσεις 1912–1916».

Το 1912, σε ηλικία δεκαοκτώ ετών, εγκαταστάθηκε στην Ινδία, όπου συνέχισε συστηματικά τη φωτογραφική του δραστηριότητα επί τρεις δεκαετίες. Το έργο του περιλαμβάνει εικόνες από τα Ιμαλάια, ιστορικά μνημεία της Ινδικής Χερσονήσου, τοπία, οικισμούς και ανθρώπινες δραστηριότητες.

Από τη δεκαετία του 1950 στράφηκε ιδιαίτερα προς την αρχαιολογική φωτογραφία και συνεργάστηκε με την Αρχαιολογική Εταιρεία για την καταγραφή ανασκαφών. Φωτογράφισε τις ανασκαφές στο Ασκητάριο Ραφήνας, στη Βραυρώνα και στη Μερέντα, παρακολουθώντας το έργο των αρχαιολόγων Τάκη Θεοχάρη και Ιωάννη Παπαδημητρίου. Παράλληλα εργάστηκε για την αποτύπωση αρχαιοτήτων και μνημείων σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας για λογαριασμό του Υπουργείου Τουρισμού.

Το 1962 πραγματοποίησε εκτενή φωτογραφική καταγραφή του Άγιο Όρος, εστιάζοντας στην αρχιτεκτονική των μονών και στην καθημερινή ζωή των μοναχών. Το φωτογραφικό του αρχείο αποτελεί σήμερα σημαντική πηγή για τη μελέτη της ελληνικής υπαίθρου, των αρχαιολογικών ερευνών και των πολιτιστικών τοπίων του 20ού αιώνα.