Η χρήση του τρίποδου στη φωτογραφία και τη βιντεοσκόπηση προκύπτει από την ανάγκη για σταθερότητα και ακρίβεια στη λήψη της εικόνας. Από τα πρώτα στάδια της φωτογραφικής πρακτικής, όταν οι μεγάλοι χρόνοι έκθεσης απαιτούσαν απόλυτη ακινησία, το τρίποδο καθιερώθηκε ως βασικό εργαλείο για την αποφυγή θολώματος και τη διατήρηση της καθαρότητας της εικόνας. Η λειτουργία του δεν περιορίζεται μόνο στη στήριξη της συσκευής αλλά επεκτείνεται στον έλεγχο της οπτικής σύνθεσης.
Το τρίποδο αποτελείται από τρία ρυθμιζόμενα σκέλη και μία κεφαλή στήριξης, στην οποία προσαρμόζεται η φωτογραφική μηχανή ή άλλη συσκευή λήψης. Η κατασκευή του επιτρέπει την προσαρμογή σε διαφορετικά ύψη και επιφάνειες, εξασφαλίζοντας σταθερό σημείο λήψης ακόμη και σε ανομοιόμορφο έδαφος. Η κεφαλή παρέχει δυνατότητα ελεγχόμενης κίνησης προς διάφορες κατευθύνσεις, επιτρέποντας ακριβές καδράρισμα και επαναληψιμότητα στις λήψεις.
Η χρήση του τρίποδου επεκτείνεται σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού, σε λήψεις μεγάλης διάρκειας, στη δημιουργία βίντεο και σε εφαρμογές όπου απαιτείται σταθερή οπτική αναφορά, όπως η καταγραφή time-lapse ή η φωτογράφιση τοπίου. Παράλληλα, συμβάλλει στη διατήρηση της ίδιας γωνίας λήψης σε διαδοχικά καρέ, στοιχείο που είναι κρίσιμο για την επεξεργασία εικόνας και τη σύνθεση πολλαπλών λήψεων.
Η εξέλιξη των τρίποδων σχετίζεται με τη χρήση νέων υλικών και μηχανισμών, που βελτιώνουν τη φορητότητα, την αντοχή και την ακρίβεια ρύθμισης, εντάσσοντάς τα σε ένα ευρύτερο σύστημα εργαλείων που υποστηρίζουν την παραγωγή και την καταγραφή της εικόνας.