Διαφήμιση

ΑΡΧΑΙΑΑρχαιολογικοί Χώροι

Διατείχισμα, Δίπυλο υπέρ των Πυλών, Αθήνα, Ακρόπολη, Αττική

από 6 · Άγιος Δημήτριος Λουμπαρδιάρης, Αθήνα, Ακρόπολη, Αττική · 14.11.2026
Διατείχισμα, Δίπυλο

Διατείχισμα, Δίπυλο

Θέμα 104 από 104 στην κατηγορία
Το Διατείχισμα κατασκευάστηκε από τους Αθηναίους στα τέλη του 4ου αι. π.Χ., με σκοπό να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά ο επερχόμενος Μακεδονικός κίνδυνος. Το νέο τείχος που χωροθετήθηκε στις κορυφογραμμές των Λόφων Μουσών (Φιλοπάππου), Πνύκας και Νυμφών, συνδέθηκε στα βόρεια και νότια με το παλαιότερο Θεμιστόκλειο Τείχος και μείωσε την έκταση του οχυρωμένου τμήματος της πόλης στα δυτικά αφήνοντας εκτός οχύρωσης μεγάλα τμήματα των αρχαίων Δήμων Μελίτης και Κοίλης. Το ενδιάμεσο αυτό τείχος μήκους 900μ., κατασκευασμένο κατά το «έμπλεκτο» σύστημα, ήταν ενισχυμένο με τετράγωνους και κυκλικούς πύργους και είχε δύο πύλες στις συμβολές των λόφων. Το Διατείχισμα, στα μέσα του 3ου αι. π.Χ., επισκευάστηκε με λευκό παρόλιθο και με διαφορετικό τρόπο δομής, καθώς και με τροποποίηση της πορείας του στην περιοχή της Πνύκας. Επί Ιουστινιανού, τον 6ο αιώνα μ.Χ., επισκευάστηκε εκ νέου και ενισχύθηκε με πρόσθετους πύργους. Τα μεταβυζαντινά χειρόγραφα διασώζουν την ανάμνηση των ιουστινιάνειων επεμβάσεων με τις αναφορές τους στο «Βασιλικό Τείχος».

Η νότια πύλη του Διατειχίσματος ανάμεσα στο Λόφο του Μουσείου και της Πνύκας, στο άξονα της σημαντικότερης εμπορικής και οδικής αρτηρίας της Αθήνας, της «διά Κοίλης οδού», ταυτίστηκε χάρη σε αρχαία επιγραφή με το «Δίπυλο υπέρ των Πυλών». Ανατολικά της πύλης υπάρχει μικρό παρόδιο ιερό που κατά τα επιγραφικά ευρήματα ήταν αφιερωμένο στον ομηρικό ήρωα Αίαντα ή στους Ηρακλή – Αθήνα και Δήμο, ως προστάτες των Πυλών. Από τα βυζαντινά χρόνια στην ίδια θέση λατρεύεται ο στρατιωτικός Άγιος Δημήτριος, ο Λουμπαρδιάρης. Η βόρεια πύλη ανάμεσα στους Λόφους της Πνύκας και των Νυμφών ταυτίστηκε από τους μελετητές με τις αναφερόμενες στις φιλολογικές πηγές «Μελίτιδες Πύλες».

Από τον 4ο αιώνα π.Χ. έως και τα μεσαιωνικά χρόνια, το Διατείχισμα επισκευαζόμενο χρησιμοποιήθηκε ως πρώτη γραμμή άμυνας της πόλης της Αθήνας από τα δυτικά. Σήμερα, το Διατείχισμα διατηρείται ή ανιχνεύεται σε όλο του το μήκος και αποτελεί σημαντικό τοπογραφικό στοιχείο για την οχύρωση της Αθήνας. Από το «Δίπυλο υπέρ των Πυλών» κοντά στον ναό του Αγίου Δημητρίου Λουμπαρδιάρη, που καλύφθηκε εν μέρει από τις διαμορφώσεις του αρχιτέκτονα Δ. Πικιώνη, διατηρούνται ορατά μόνο τα λείψανα της νότιας πλευράς του αντίστοιχου πύργου του.

Μπορεί να ενδιαφέρει

Διαφήμιση